సాయంకాలం కబుర్లు

అనగనగా ఒక రాజ కుమారి

మనుషులైనా, వస్తువైనా ఉన్నప్పుడు వాటి విలువ ఎవరూ గుర్తించరు. గడిచిన చరిత్ర మీద ఉన్న ఆసక్తి, కుతూహలం జరుగుతున్న వాస్తవాల గురించి అంతగా ఉండదు. ఇక ప్రముఖుల సంగతి సరే సరి. ఏ మనిషి నుండైనా నేర్చుకోవలసిన మంచో, చెడో కొంచం ఉంటుంది. కానీ ఇక్కడ చెప్పే రాకుమారి జీవితం మొత్తం స్ఫూర్తిదాయకమే. తన విజయాల నుండి తెలుసుకోవలసినవి, తప్పులనుండి నేర్చుకోవలసినవి ఎన్నో ఎన్నెన్నో. జయలలిత, పేరు వినగానే గంభీరమైన భారీ విగ్రహం, చూపులతోనే ఆమడ దూరం పెట్టె మనిషి గుర్తొస్తాయి. జీవితం పూల బాటగా చేసుకోగలిగే అవకాశాము ఉన్నప్పటికీ ఎంతో క్లిష్టమైన మార్గాన్ని ఎంచుకుని, అందులో ఆటుపోట్లని అధిగమించి ఒక జాతిపై బలమైన ముద్ర వేయగలిగారు.

రాజకుమారి అనగానే అపురూపమైన జీవితం అనుభవించే ఒక అపరంజి బొమ్మ గుర్తొస్తుంది. ఈ అపరంజి బొమ్మ కూడా తన జీవితం అపురూపమైనది అని భావించేది. అమ్మకి దూరంగా వున్న బాల్యంలో చిన్నారి “అమ్ము” ఎంతగానో బాధపడింది.బహుశా తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగం ఎవరి తోడు లేకుండా ఉండవలిసి వస్తుందేమో అని అప్పటికి తెలిసి ఉండకపోవచ్చు.

ఆ సమయంలోనే ఒక అద్భుతమైన ఆయుధాన్ని సమకూర్చుకుంది. అదే తన చదువు, భాషపై పట్టు. ఒక మనిషి జీవితంలో చదువు ఎంత ముఖ్య పాత్ర వహిస్తుందో జయ లలిత జీవితం చక్కని ఉదాహరణ. మద్రాస్ మొత్తానికి మెట్రిక్యులేషన్ లో “టాపర్” గ నిలిచారంటే తన ప్రతిభా పాటవాలు ఏంటో అక్కడే తెలుసుకోవచ్చు.

స్కూలింగ్ అయినవెంటనే తన జీవితం అంతా పూలపాన్పు కాదని తెలుసుకుంది.తన స్కాలర్షిప్ ని కూడా పక్కనపెట్టి, తాను లాయర్ కావాలనే కల పక్కన పెట్టి ఇష్టం లేని రంగంలోకి అడుగు పెట్టింది. కుటుంబం కోసం ఇష్టం లేక పోయినా సినిమాలలో చేరవలసి వచ్చింది.
ఈ రాకుమారి కలలు చెదిరి వాస్తవం లోకి రావడం అంతటితో మొదలు. పదహారు సంవత్సరాల ప్రాయంలో రంగుల లోకం లోకి అడుగుపెట్టింది. సకలకళా కోవిదురాలికి అక్కడ కూడా అఖండ విజయం ఎదురైంది.

అంతా బాగుందన్న సమయాన తన తల్లి మరణం తనను ఒంటరిని చేసింది. లంకంత ఇంటిలో ఏకాకి. బంగారు పంజరం లోని చిలుక. అప్పటి తన పరిస్థితి తలుచుకుంటే గుండెల్లో చెప్పలేని భాధ. ఎంత భాధ పడివుంటుంది. మంచి చెడులని చెప్పే పెద్దవారు లేక, ఎవరిని నమ్మాలో తెలియక తన చుట్టూ ఒక గిరి గీసుకుందేమో అనిపించక మానదు.
బహుశా ఆ సమయంలో జయ తల్లిగారు ఉండివుంటే పరిస్థితి మరోలా ఉండేదేమో. కానీ విధి వేరే పని కోసం ఆమెను సిద్ధం చెయ్యసాగింది.

ఒంటరి తనం ఓదార్పు కోరుకుంటుంది. తనకి తెలియకుండానే తన జీవితం ఇంకొకరి చేతిలో పెట్టేసింది.అమ్మ చెప్పింది వినటం తప్ప ఇంకోటి తెలీని అమ్మాయి, ఇప్పుడు తన గురువు చెప్పింది వినటం మొదలుపెట్టింది. తనకి తెలియకుండానే రాజకీయ రంగం లో ప్రవేశించింది. ఎక్కడ అడుగు పెట్టినా విజయం పై గురి పెట్టే తనకి, విజయం అక్కడ కూడా పలకరించింది.

తన చదువు తన వ్యక్తిత్వం ఇవే తన ఆయుధాలు. పార్టీ తన చేతిలో ఉన్నప్పుడు అసెంబ్లీ లో తన చీరని లాగి, జుట్టు పట్టి హేళన చేసిననప్పుడు తాను చూపిన నిబ్బరం చూస్తే “శభాష్” అనక తప్పదు. ఈ సంగతి తెలిసినప్పుడు నేను నమ్మలేకపోయాను. ఒక ఆడదాన్ని అవమానిస్తే యుద్ధాలు జరిగి, అవి కావ్యాలుగా మారి, మన సంస్కృతికి అద్దంపట్టే గ్రంధాలు అయిన సమాజం మనది.కానీ అవి వేరే యుగం కథలు.

కానీ ఇది మన కళ్ళముందు జరిగిన కథ. అక్కడ “స్త్రీ” నిస్సహాయంగా తనని కాపాడే వారికోసం ఎదురు చూసింది. కానీ ఇక్కడ ఈ “స్త్రీ”తానే శక్తి అయి తన కష్టం తానే ఎదుర్కొంది. తనకి జరిగిన అవమానానికి “మహా భారత “యుద్ధం చేసి ఓడినచోటే గెలిచి చూపించింది జయలలిత. ఇక్కడ తన యుద్ధం తానే చేసింది. ఈ రాకుమారికి ఏ రాజకుమారుడి అవసరం రాలేదు.తనకి జరిగిన అనుభవాలు తనని మొండి చేసినా, నియంతని ముద్ర వేసినా, ఎక్కడా వెను దిరగక మళ్ళి మళ్ళి విజయాలను సాధించింది.

ఒక స్త్రీ ని ఫలానా వ్యక్తి కూతురిగానో, భార్యగానో,అమ్మగానో అనే హోదాలు లేకుండా, కేవలం తానే తన ఉనికిగా తన పేరే ఒక పరిచయం అవసరం లేని చరిత్రగా మలుచుకున్న తీరు చూస్తే గర్వాంగా అనిపించక మానదు. ఇవన్నీ కూడా స్త్రీ చుట్టు ఆంక్షలు అల్లుకున్న 1970-80 ల్లో
. ఎవరిని ఒకపట్టాన నమ్మని మనుషులని, నమ్మిన సిద్ధాంతాలని గుడ్డిగా ఆచరించే జనాల అభిమానం చూరగొనడం కూడా ఆశ్చర్యం కలిగించే విషయమే.

తన గురించి తన ప్రస్థానం గురించి తెలుసుకున్నప్పు ఇలాంటి ఒక మనిషిని నేను ఎరుగుదును అని నాకు గర్వం గా అనిపించింది.

అనగనగా కధలు ఎన్నో చదివాను.అన్నిట్లో రాకుమారి ఎవరిమీదో ఒకరి మీద ఆధారపడేది. కానీ ఈ రాకుమారి ప్రత్యేకం. తన కష్టం తానే ఎదుర్కొంది.తన రక్షణ తానే చూసుకుంది.తన శపథం తానే నెరవేర్చుకొంది. తన యుద్ధం తానే చేసి గెలిచింది. ఆ గెలుపు ఎంతో మందికి స్ఫూర్తినిచ్చింది.
తనంటే ప్రత్యేకమైన అభిమానం లేనప్పటికీ, తన గురించి తెలుసుకున్న ప్రతి విషయం నన్ను ఆశ్చర్య పరిచింది. తన చదువు, అందం,తెలివితేటలు, వాటిని తగినవిధంగా ఉపయోగించ గలిగే చాకచక్యం.ఓహ్ ఎంతైనా నేర్చుకోవచ్చు,తన నుండి.

ఇలాంటి ఒక మనిషి గురించి తెలుసుకోవడం ఎంతో అవసరం అనిపించింది. కష్టాల దారిలో ఎంతో ఇష్టం గా నడిచి, రాళ్లు పడ్డచోటే పూలు వేయించుకున్న మనిషి.
ఝాన్సీరాణి, రుద్రమదేవి వీరందరూ నాకు చరిత్ర. నాకు తెలీని చరిత్ర.
నేను చుసిన వీరవనిత “ఈ అమ్ము” “అమ్మ”.
ఇకపై అనగనగా కథల్లో నేను చెప్పబోయే ఓ రాకుమారి కధ.

ఈ వార్త వినాల్సివస్తుందని తెలిస్తే అసలు ఈ రోజు లేచేదాన్నే కాను.అయినా నా పిచ్చి కాకపోతే బాపు గారు చనిపోవడమేంటి?.తెలుగుతనం,బాపూ బొమ్మ,బాపు చలన చిత్ర కావ్యాలు,బుడుగు, జ్ఞాన ప్రసూనాంబ వీళ్ళంతా చనిపోతారా ఏంటి?.వీళ్ళు ఉన్నంత కాలం ఆయనా ఉంటారు.కులాసాగా,చిలిపిగా తన ట్రేడ్ మార్కు స్టైలు లో నవ్వుతూ,అంతే.ఏదో బోరు కొట్టి భౌతికంగా మనకి దూరం అయ్యారంతే.శాశ్వతంగా తెలుగు వెలుగుల్లో అయన కుడా ఒక జ్యోతిగా వెలుగుతూనే వుంటారు.

పది పేజీలలో చెప్పగలిగే భావాన్ని ఒక చిన్న బొమ్మలో చూపించగల బొమ్మల మాంత్రికుడు.బాపూ గారి బొమ్మ తో కవర్ పేజి వుందంటే ఆ పుస్తకానికే ఒక విలువ ఒక హోదా వచ్చేస్తాయి.అయన బొమ్మల రామాయణం చదవక్కరలేదు చూస్తె చాలు రామాయణ సారం అరటిపండు ఒలిచి తిన్నట్టు తెలిసిపోతుంది.కొంటె దనం,తెలుగు తనం తో పాటు నవ రసాలు కలబోసిన మధుర కావ్యాలు బాపు చిత్రాలు.ఇంకా అయన గీసిన కార్టూన్ల గురించి ఎంత చెప్పినా తక్కువే.వాటికోసం ఎన్ని వార పత్రికలు చింపివేసానో.
ఇప్పటికి వాటిని జాగ్రతగా బీరువాలో ఏదో పెద్ద నిధిని దాచుకున్నట్లు దాచుకున్నాను.అవును వాటిని నిధి కాదని ఎవరు అనగలరు.కాదన్న వాడు గాడిద అంతే.మనసుకి ఏ మాత్రం బాధకలిగినా వాటిని చూస్తే బాధ గీద అన్నీ హుష్ కాకి,పెదవులపైకి తెలియకుండానే నవ్వులు పూస్తాయి.

ఆ తెలుగు నవ్వుల వెన్నెలలో ఎప్పుడూ వాడని పొగడపూవు మన బాపూ గారు.బాపు బొమ్మలను చూసి ఎంతమంది ఆయనకు ఏకలవ్య శిష్యులుగా మారారో.వాళ్ళలో నేను ఒకదాన్ని.అందమైన బొమ్మలు,కళ్ళతో,వంటి ఒంపుసొంపులతో నే ఎన్నో ఊసులు చెప్పే బొమ్మలు. అవి,తెలుగుతనానికి నిండుతనం తెచ్చిన బాపు చేతి గీతలు.బాపు బొమ్మలా వున్నావ్ అని అనిపించుకోడానికి తహతహలాడని తెలుగమ్మాయిలు ఉంటారా అసలు.

ఇక ఆయన చలన చిత్రాల విషయానికి వస్తే అవి చలన చిత్రాలు కాదు,మాటలు వచ్చిన బాపూ బొమ్మలు,కదిలే తెలుగు జీవన మధుర కావ్యాలు.ఏ చిత్రం చూసిన అందులో అడుగడునా తెలుగుతనం నిండుతనం కానవస్తాయ్.మధ్య తరగతి జీవనాలు,సరదాలు సంతోషాలు ఆయనకన్నా ఎవరు బాగా తీయగలరు.భార్యా భర్తల అనురాగం,సంసార సారం ఆయన చూపించిన అంత రమ్యంగా ఇంకెవరు చూపించగలరు.భక్తి చిత్రాల విషయానికి వస్తే సాక్షాతూ దేవతలే దిగి నటించారేమో అనేంత సహజంగా ఉంటాయ్ పాత్రలు.సీతా కల్యాణం లో గంగావతరణం పాట అందుకు గొప్ప ఉదాహరణ. రామాయణం,భాగవతం ఆయన చేతుల్లో సజీవ,రమణీయ కావ్యాలుగా మారాయి.

“చందమామ కంచమెట్టి,సన్నజాజి బువ్వ పెట్టి,సందె మసక చీర కట్టి”…అబ్బ ఎంత చక్కని పదాలు,ఇంత చక్కని తెలుగు తెనేలని మనకి ఇచ్చిన మనిషి ఎలా చనిపోగలడు.”ఆకాశ పందిరిలో నీకు నాకు పెళ్ళంట”… అని కన్నె పిల్ల మనసుని,ఆ మనసులో ఉండే వెచ్చ వెచ్చని కోరికలని ఎంత చక్కగా తెరమీద చూపించాడు.సాక్షి,ముత్యాల ముగ్గు,అందాల రాముడు,రాజేశ్వరి విలాస్ కఫీ క్లబ్,గోరంత దీపం,పెళ్లి పుస్తకం,మిస్టర్ పెళ్ళాం,అన్ని కూడా పిల్లలకి పెద్దలకి పెట్టని పాఠాలు.కాదంటారా?జీవిత సారం వాటిలో లేదంటారా?ఆయన సినిమాలు మనసు తో చూడాలి అంతే.బాపు గారి అభిమాని అంటే వాళ్ళు కచ్చితంగా కళాపోషణ ఉన్నవాళ్ళే.

ఇంక అమర మిత్రులు ముళ్ళపూడి వెంకట రమణ ,బాపు గారి స్నేహం అందరికి ఆదర్శనీయం.ఇద్దరూ ఇడ్లి, పచ్చడి లాంటి వాళ్ళు.ఏ ఒక్కటి లేకపోయినా ఇంకోదానికి విలువా రుచి లేనట్టే.వారి అపూర్వ సృష్టి బుడుగు,ఎన్ని తెలుగు ఇళ్ళల్లో కమ్మని,అమాయకమైన,చిలిపి, అల్లరి,తుంటరి నవ్వులను పోయించిన్దో, పూయిస్తోన్దో.
మనందరినీ వారితో పాటూ వారి జీవితాల్లోకి తీసుకెళ్ళి మనచేత కూడా “కోతి కొమ్మచ్చి” ఆడిపించి,బాధలని కష్టాలని కూడా సరదాగా తీసుకూవాలనే విషయాన్నీ ఎంతో హుషారయిన మాటలతో,చిలిపి బొమ్మలతో చెప్పిన మిత్ర ద్వయం” బాపూ రమణ.”

ఆ నవ్వులు,ఆ గీతలు,ఆ రాతలు,ఆ కదిలే బొమ్మలు మేము ఎప్పటికి మరచిపోము.అలాగే మిమ్మల్ని కూడా.మీరెక్కడ వున్నా మీ ఆత్మకి శాంతి చేకూరాలని
కోరుకుంటూ …..
మీ అభిమాని మరియూ మీ ఏకలవ్య శిష్యురాలు.